Qazaqstan • 08 Qańtar, 2018

Eki dúrkin Batyr analarǵa – eseli qamqorlyq

750 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Osydan biraz ýaqyt buryn tórtem tapqan kelinshekter týraly qalam terbep otyryp, bir balanyń ózin qatarǵa qosýdyń ózi ana úshin az ýaıym emes ekenin oılaǵanbyz. Áke-sheshe árbir perzenti úshin shybyn janyn shúberekke túıip júrip, tilekshi, tárbıeshi, asyraýshy bolatynyn aıtýdyń ózi artyq. Al endi tórtem tapqan qandaı?! Dúnıege ákelgen balalarynyń sanyn jetige deıin jetkizip, «Altyn alqa», «Kúmis alqa» taǵyp otyrǵan zamandastarymyzdy Alla jarylqasyn!  

Eki dúrkin Batyr analarǵa – eseli qamqorlyq

Biraq bizdiń zamanymyzda sırek bolsa da 14-15-ke deıin bala taýyp, bárin ósirip-óndirip otyrǵan jandar tabylady. Ár aımaqta, ár óńirde osynshama ul-qyzdy uıasyna da qondyryp, qııasyna da jetelep, árqaısysynyń qıyndyǵy men qyzyǵyna kezek kóngen óristi ata-analardy nege bóle-jaryp dáriptemeımiz?

Bulardyń beıneti keshegi Ekinshi dúnıejúzilik soǵysta eki dúrkin Keńes Odaǵynyń Batyry bolǵandardan bir mys­qal da kem emes, artyq bol­masa. Bular – eki dúrkin Batyr analar!

Sózimiz qurǵaq bolmasyn, osy zamanda eki dúrkin Ba­tyr analar bar ma ózi dep, áleý­­mettik jelilerden suratý salǵyz­ǵanymyzda, bar bolyp shyqty.

«Bizdiń Aqtóbe oblysy Yr­­ǵyz aýdanynda 16 bala týǵan Asyl degen apamyz bar. Me­niń qudasham 16-shy bala­syna turmysqa shyqty. Sol kisiniń balalarynyń bar­lyǵy eńge­zerdeı. Eń úlkeni «Al­pamys mektepke barady» kınosyndaǵy Munar ata sııaqty. Taý ǵoı, taý. Qyzdary da sondaı. Asyl áje qazir neme­relerin baǵyp otyr. 16 ba­lasy, búkil quda-jek­jat­tary jınalǵanda bútin bir aýyldaı bolady ǵoı. Altyn qursaqty apamyzdan aınalyp otyramyn ylǵı», deıdi Baqyt Janshaeva.

«Bizdiń Mańǵystaýda 15-17 bala taýyp, tərbıelegen birneshe ana bar», dep jazady baıyrǵy egemendik áriptesimiz Mańdaıly Qosymbaı.

«Sheshemniń Qamash Seıit­janova degen apasy Almatyda turady. 20 balany ómirge ákelgen. Qazir 78 jasqa keldi. Balalarynyń bári aman. Qa­mash apamyz nemere-shóbere súıip otyrǵan baqytty áje», depti Azamat Esenjol atty zamandas. Sol sııaqty Jansaıa Nurta­zınova bir qurdasy 17 balanyń biri ekendigin aıtyp, súıinshi suraıdy.

Al Aıtkúl Shalǵynbaeva 18 bala tapqan ana bar ekendigin aıtady, ol kisiniń otbasyna kezinde «Gazel» kóligi berildi. Endi balalary azamat bolyp ketken bolar dese, onyń sózin Erlan О́ristembekov te qoldap, «Iá, ol kisi bar. 18 balasy da erjetti. Negizi 21 bala tapqan. Bizdiń aýylda turady. Bular Kar­shyǵaevtar otbasy. Balalary úıli-barandy bolyp otyr. Qazir sol «Gazelimen» Jalaǵash pen aýyl ortasynda qatynap júr», dep qýattaıdy. Sol sııaqty Qanshagúl Musta­faeva osy aqparatty rastap, «Bular Qar­shyǵaevtar otba­sy, jary Fatı­ma apa. Negi­zi qalanyń turǵyndary. Tirkeýde Qyzylorda qalasynda. Al ózderi Jalaǵashtyń Eńbek aýylynda turady. Bir balasy osydan 3-4 jyl shamasynda qaıtys boldy. Basqa balalary balaly-shaǵaly boldy», depti.

Endi Shymkent qalasynan Qarlyǵash Egenova týysqan apasy Anar Batyrova 15 bala taýyp, onyń 14-i aman-esen jetilgenin baıandaıdy. Qazir kúıeýiniń tegine jazylyp, Japabaeva bolyp júr depti.

Qalamy qarymdy árip­testiń biri Tolqyn Sadyrova 20 bala kótergen anadan suh­bat alǵanyn jazady. Bir-ekeýi shetinep ketken, ekeýin enesi týystarynyń baýyryna salǵanyn, qalǵan 16 balany ózi qatarǵa qosqanyn aıtady.

Al jýrnalıst Aısha Tur­ma­­ǵanbetova 18 bala tý­ǵan Qanaı Qudaıbergen degen qaıyn apa­sy Temirtaý qala­sy­nyń qasyn­daǵy Aqtaý ken­tinde tura­tynyn habarlaıdy.

Bul az bolsa, Jetker Jú­sip Qyzylorda oblysynyń Tereń­­ózek aýdanynda 23 bala tapqan ana bar, umytpasam ol kisi 4 ret egiz tapqan depti.

Endi qarap otyrsaq, kóp balaly analardy «Altyn alqa» jáne «Kúmis alqalarmen» marapattaý týraly el Prezıdentiniń 2016 jylǵy 21 shildedegi №303 Jarlyǵyna sáıkes ana­larǵa altyn jáne kúmis alqa­la­rymen qatar, orden ki­tap­sha­lary beri­letini belgili já­ne kóp balaly analarǵa, al­qa ıegerlerine 6 AEK, ıaǵnı 12 685 teńge kóle­minde arna­ıy mem­l­ekettik járdemaqy be­ri­ledi. Sonymen qosa, bul sa­nattaǵy azamattarǵa Sa­lyq kodeksine sáıkes, salyq tó­lemderi boıynsha jeńil­dik­ter qarastyrylǵan.

Alaıda 7 bala týǵan já­ne 17 bala ósirgen altyn qursaq­ty analardyń quqyǵy birdeı, biraq beıneti eki ese.

Endeshe eki dúrkin Keńes Odaǵynyń Batyrlary ketken zamannyń úlesinde qalsyn dep tileıik. Biraq eki dúrkin Batyr analardy nege erekshe qam­qorlyqqa almasqa?! Nege memleket tarapynan eki ese jaqsylyq jasamasqa! Olar ilýde bireý!

Aınash ESALI,

«Egemen Qazaqstan»